Zabawy matematyczne

    Przyjemnym i skutecznym sposobem uczenia się dzieci matematyki są gry i zabawy matematyczne. Dzieci w młodszym wieku szkolnym (klasy I-III) w taki sposób możemy nauczyć sprawnie dodawać, odejmować, mnożyć i dzielić. Zabawy matematyczne przynoszą wiele radości, satysfakcji, dają poczucie sukcesu oraz uczą przestrzegania zasad. Dzieci je uwielbiają - wykorzystuję te zabawy ze swoimi pierwszakami :) 

         Wszystkie potrzebne materiały z łatwością można wykonać samemu.

1. Zabawa matematyczna z hasłem

Do tej zabawy przygotowujemy kilka małych kartek z różnymi działaniami matematycznymi oraz większe kartki, na których zapisujemy po jednej stronie wyniki tych działań, a na odwrocie litery. Po poprawnym przyporządkowaniu wyników do działań matematycznych dzieci obracają wszystkie kartki i powstaje hasło. Dzieci są bardzo ciekawe jakie hasło kryje się pod kartkami, dlatego starają się jak najszybciej obliczyć wszystkie działania. Oprócz tego, że uczą się sprawnie liczyć, doskonalą także umiejętność czytania. Zamiast liter na odwrocie poszczególnych kartek mogą być napisane sylaby lub wyrazy. 

2. Matematyczne "Memory"

Jest to zabawa przeznaczona przynajmniej dla dwójki dzieci. Potrzebne są kartoniki z cyframi np. od 0 do 20 dla dzieci w  wieku 7 lat. Układamy je cyframi do dołu. Każde dziecko po kolei odkrywa dwa kartoniki. Jeśli ich suma wynosi 20 zostawia je odkryte. Jeśli nie to ponownie układa je cyfrą do dołu. Oprócz tego, że dzieci uczą się dodawać to również ćwiczą pamięć i koncentrację, ponieważ muszą zapamiętać ułożenie cyfr. 

Życzę radosnej i owocnej zabawy! :)  

Ćwiczenia usprawniające małe rączki

Grafomotoryka (lokomocja mała) to sprawność manualna rąk przejawiająca się właściwą precyzją ruchów dłoni i palców oraz odpowiednim tempem wykonywanych czynności.

Wykonywanie przez dzieci, w wieku przedszkolnym, różnorodnych ćwiczeń grafomotorycznych ma szczególne znaczenie, gdyż znacząco ułatwia przyszły proces nauki pisania. Proces ten wymaga prawidłowej koordynacji wzrokowo-ruchowej oraz precyzji ruchów. Funkcje te mogą się rozwijać właśnie dzięki odpowiednim ćwiczeniom grafomotorycznym, które oddziałując na wszystkie zmysły dziecka przyczyniają się do postępu w następujących obszarach:

• ogólnego rozwoju;
• małej motoryki (palce i dłonie);
• koordynacji wzrokowo – ruchowej;
• orientacji w schemacie ciała oraz orientacji przestrzennej;
• doskonalenia poziomu graficznego pisma i rysunków;
• prawidłowego posługiwania się narzędziami pisarskimi;
• rozbudzania motywacji do nauki.

Z powyższych względów ćwiczenia te są również niezbędne w odniesieniu do dzieci z różnorodnymi zaburzeniami, m.in. zbyt dużym bądź małym napięciem mięśniowym czy z grupy ryzyka dysleksji.

            Przy wykonywaniu różnorodnych zadań i ćwiczeń niezwykle ważne jest uczenie dzieci prawidłowego chwytu pisarskiego, kierunku pisania oraz postawy. Gdy dziecko zaczyna pierwszą klasę szkoły podstawowej prawidłowy chwyt musi już być ustalony, w przeciwnym wypadku rodzić to może trudności: kanciaste litery, nieczytelne pismo, wolne tempo pisania, a w konsekwencji nienadążanie za klasą, rosnące zaległości oraz zwiększające się poczucie bycia gorszym.

            Ćwiczeń grafomotorycznych jest mnóstwo, są bardzo różnorodne, inspirujące i budzące zainteresowanie oraz ciekawość dzieci. Z pewnością każdy rodzic znajdzie odpowiednią zabawę dla swojego dziecka, aby mogło czerpać z niej jak najwięcej korzyści. Proponowanie ćwiczenia i zabawy to także okazja aby być przy dziecku, rozmawiać z nim, towarzyszyć mu we wszelkich poczynaniach, chwalić za odniesione sukcesy, wzmacniać jego poczucie własnej wartości, umacniać relacje i tworzyć silną więź emocjonalną ze swoim dzieckiem.

Propozycje ćwiczeń usprawniających małe rączki:

• nawlekanie koralików;
• gra w ringo, bierki, pchełki, dwa ognie;
• origami;
• łączenie kropek;
• nawijanie sznurka;
• przyszywanie guzików;
• przewlekanie sznurowadeł;
• przypinanie klamerek;
• układanie puzzli;
• majsterkowanie;
• rzucanie i łapanie piłki;
• toczenie piłki do celu;
• przerzucanie woreczka z lewej do prawej ręki;
• budowanie z klocków;
• wydzieranki z papieru;
• lepienie z plasteliny, modeliny, masy solnej, cista;
• wycinanie nożyczkami;
• rysowanie szlaczków;
• rysowanie po śladach;
• kolorowanie rysunków;
• odwzorowywanie rysunków zgodnie ze wzorem;
• malowanie farbami;
• rysowanie różnorodnymi przyborami plastycznymi (kredką, węglem, ołówkiem);
• obrysowywanie przedmiotów;
• dyktanda graficzne;
• rzucanie do celu;
• ćwiczenia ruchowe (krążenia ramion, naśladowanie lotu ptaków, wykonywanie ruchów ramionami jak przy pływaniu, krążenie i wymachy dłoni, spacer palcami po stole, naśladowanie gry na pianinie).

Ogólny rozwój fizyczny dziecka ma ogromny wpływ na małą motorykę, dlatego dzieci powinny mieć sposobność, aby:

• jeździć na rowerze, hulajnodze, rolkach;
• grać w gumę;
• skakać na skakance;
• grać w gry zespołowe;
• biegać, wspinać się, czołgać, pokonywać tory przeszkód.

Korzystając z tych propozycji mogą być Państwo pewni, że dziecko nie tylko nie będzie miało bądź przezwycięży trudności z związane z nauką pisania ale będzie pewne siebie i swoich umiejętności, co z pewnością ułatwi dalszą naukę. 

Wyznaczanie granic w wychowaniu

Z pewnością wiele osób spotkało się z pojęciem wyznaczania granic  w wychowaniu i potrafi wyjaśnić czym jest oraz określić zasadność ich wyznaczania. Lecz przechodząc do praktyki napotykamy wiele trudności, ponieważ jest to długotrwałym procesem wymagającym czasu, uwagi, a także wiedzy.  Pomimo wielu przeciwności z jakimi możemy się spotkać niezwykle istotne jest konsekwentne wyznaczanie granic, gdyż ma to znaczenie dla prawidłowego rozwoju dzieci oraz ich społecznego, psychicznego i fizycznego funkcjonowania.

Wyznaczanie granic  w wychowaniu to określenie obowiązujących norm i zasad, czyli zachowań akceptowanych oraz nieakceptowanych. W zależności od stylu wychowania granice mogą być stawiane w różny sposób, jednak nie każdy jest dobry dla dziecka. Niektóre są wręcz szkodliwe i w konsekwencji mogą prowadzić do pojawienia się negatywnych zachowań. Trzeba pamiętać o tym, iż każdy styl wychowawczy pociąga za sobą ukształtowanie się określonych cech. Jakie to będą cechy zależy od nas – rodziców.

a)      styl autorytarny – wąskie granice funkcjonowania, nadmierna kontrola i duża dominacja rodzica. Rodzice nie objaśniają zasad i żądają posłuszeństwa. Dzieci nie mają możliwości testowania i odkrywania. Może prowadzić to do ukształtowania się takich cech, jak: uległość, konformizm, brak pewności siebie, niska motywacja do osiągnięć oraz agresja;

b)      styl liberalny – granice zbyt szerokie oraz duża pobłażliwość ze strony rodziców. Ten styl prowadzić może do egoizmu, impulsywności, lękliwości, a także trudności w ukształtowaniu się dojrzałości emocjonalnej;

c)      styl demokratyczny – wyraźne i konsekwentne wyznaczanie granic oparte na miłości i szacunku do dziecka. Styl ten prowadzi do ukształtowania takich cech jak: pewność siebie, wytrwałość, zadowolenie, zdrowa samoocena.

Granice mogą być także niestabilne, gdy ich wyznaczanie zależne jest od nastrojów rodziców. Prowadzi to do braku poczucia stabilności u dzieci. Rodzi się zatem pytanie o to jak wyznaczać granice. Oto kilka wskazówek:

·         granice nie mogą być zbyt wąskie, ani zbyt szerokie. Jedynie zrównoważone, rozsądne i mądre granice pozwalają na uczenie się odpowiedzialności i kształtują emocjonalnie dojrzałą osobę;

·         granice musza być stałe, czyli muszą być przestrzegane przez  wszystkich i w każdej sytuacji;

·         granice powinny być dynamiczne, co oznacza, że muszą być dopasowane do wieku dziecka oraz poziomu jego rozwoju;

·         normy i zasady, które wprowadzamy powinny być zrozumiałe dla dziecka. Za każdym razem formułując je powinniśmy spytać dziecko czy je rozumie  i dokładnie objaśnić;

·         wyznaczając granice należy określić następstwa ich naruszenia i konsekwentnie  to egzekwować.

Z wyznaczania granic płynie wiele korzyści. Przede wszystkim czynią świat w oczach dzieci   miejscem bezpiecznym i przewidywalnym. Gdy dziecko ma jasno określone zasady świat jest dla niego bardziej zrozumiały, dzięki czemu z łatwością może określić swoje w nim  miejsce. Czuje się także bezpiecznie zarówno w sensie psychicznym jak i fizycznym. Dziecko ma także możliwość dokonywania wyborów, uczy się podejmowania decyzji, wiary w siebie,  a także radzenia sobie  z przeciwnościami. Wszystko to dzieje się pod bacznym okiem rodziców, którzy pozwalają dziecku decydować o sobie najpierw w prostych kwestiach, a wraz z dorastaniem w kwestiach coraz dojrzalszych aby nabrało pewności siebie i emocjonalnej dojrzałości. Korzyścią płynącą z wyznaczania granic jest także możliwość wpływania na dziecko poprzez stosowanie konsekwencji, a nie kar. Ponadto dziecko uczy się społecznie akceptowanych norm, zasad i reguł życia społecznego, co  z pewnością dla każdego rodzica jest niezwykle istotnym celem w wychowaniu.

Gry edukacyjne, które można zrobić w domu cz. II

    W tym artykule przedstawiam kolejną grę edukacyjną, którą można przygotować w łatwy sposób. Najlepszym sposobem jest przygotowanie figur i obrazków w programie paint, następnie wydrukowanie i przyklejenie na sztywną tekturę. Obrazki na dominie mogą przedstawiać rzeczy z najbliższego otoczenia dziecka i takie, które dziecko lubi oraz jest związane emocjonalnie. W taki sposób łatwo zaangażuje się w grę i chętnie będzie  w niej uczestniczyć. 

Domino obrazkowo - figurowe

   Proponowana gra, w sposób przyjemny i w formie zabawy, uczy dzieci kojarzenia liczebności zbioru z figurą liczbową. Na każdym klocku domina znajduje się określona liczba kropek oraz obrazek przedstawiający rzeczy i zwierzęta.  Zadaniem dziecka jest przeliczenie zbioru i dopasowanie do niego odpowiedniej ilości kropek. 

Ilustracja 1. Opracowanie własne

Gry edukacyjne, które można zrobić w domu

      Nie trzeba kupować drogich gier edukacyjnych, aby poprzez zabawę zapewnić dzieciom prawidłowy rozwój. Wystarczy trochę wyobraźni oraz czasu na przygotowanie gier i zabaw:) Warto poświecić chwilę, gdyż wspólne spędzanie czasu z dzieckiem podczas gier edukacyjnych to nie tylko inwestycja w ich rozwój intelektualny, ale także emocjonalny i społeczny poprzez zacieśnianie więzi i przestrzeganie ustalonych reguł i zasad. 

1. Pierwszą grą edukacyjna, którą można wykonać w domu jest domino trójkątne. Można przygotować kilka wersji tej gry odpowiednio do wieku dziecka i jego umiejętności. 

     Do tej gry potrzebne są nam trójkąty równoboczne wycięte z kartek bloku technicznego, bądź sztywnej tektury. Przy każdym z boków trójkąta rysujemy odpowiednią ilość kropek.

Gra polega na układaniu trójkątów obok siebie, aby suma boków przylegających równa była np. liczbie 5. W zależności od wieku dziecka można zwiększyć wynik dodawania i suma może wynosić 10. 

     Inna wersją tej gry jest napisanie cyfr zamiast rysowania kropek. Będzie to gra dla dzieci w wieku szkolnym, które poznają cyfry i uczą się dodawać. 

Jeśli chcemy, aby dziecko podczas gry poznawało tylko cyfry, można przygotować trójkątne tabliczki, na bokach których będą  kropki i cyfry. Wtedy dziecko dopasowuje ilość kropek do odpowiedniej cyfry. 

Trójkątnych tabliczek musi być odpowiednio dużo, najlepiej ok. 50. Jest to świetna zabawa dla dzieci, podczas której nie czują wcale, że się uczą. Sprawia ona dużo przyjemności, a efekty edukacyjne szybko są widoczne. 

Jeśli przygotują Państwo taką grę i będą ćwiczyć razem z dzieckiem proszę podzielić się wrażeniami dzieci. To będzie dla mnie ogromna radość:) 

Życzę przyjemnej zabawy:) 

Znaczenie aktywności twórczej w rozwoju dzieci cz. II

      Rysunek dziecka jest wyrazem całej jego osobowości. Odzwierciedla poziom rozwoju fizycznego, społecznego oraz intelektualnego, uczucia dziecka, poczucie estetyki, czy zdolności twórcze. Na podstawie rysunku możemy zatem wnioskować o rozwoju dziecka w różnych jego aspektach (umysłowym, emocjonalnym, fizycznym, percepcyjnym, społecznym, estetycznym). 

1. Rozwój umysłowy

    Gdy nie można porozumieć się jeszcze z dzieckiem za pomocą słów przydatny jest rysunek, który pozwala na określenie rozwoju umysłowego. Bogactwo szczegółów rysowanego przedmiotu zazwyczaj świadczy o wysokiej inteligencji. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy wysnucie takiego wniosku nie będzie prawdziwe. Przyczyną może być zahamowanie emocjonalne lub niechęć i brak zainteresowania tym, co aktualnie rysuje. Jednak najczęściej rysunek bogaty w szczegóły jest wyrazem inteligencji. Jest to związane z coraz większą świadomością dziecka o otaczającej go rzeczywistości.  Dziecko 3-letnie przedstawiając człowieka rysuje tzw. głowonogi (duża głowa, od której odchodzą dwie kreski przedstawiające nogi). Jeśli dziecko 5-letnie w taki sposób rysuje człowieka posiada zdolności intelektualne dziecka 3-letniego.  Dlatego takie ważne jest aby dawać dzieciom jak najwięcej sposobności do rysowania i odzwierciedlania otaczającej ich rzeczywistości oraz emocji, a poprzez to uwrażliwianie ich na to co dzieje się wokół nich. 

      Na podstawie rysunku odczytujemy na jakim poziomie rozwoju znajduje się dziecko, ale także poprzez rysunek dziecko się rozwija - intelektualnie, fizycznie, emocjonalnie i społecznie - i to jest bardzo ważne. 

2. Rozwój emocjonalny

     O rozwoju emocjonalnym dziecka można wnioskować na podstawie autoidentyfikacji dziecka z rysunkiem, który tworzy. Stereotypowe powtórzenia, czyli odtwarzanie pewnego motywu bez żadnych zmian, uboga ekspresja oraz nieuwzględnianie osobistych elementów (brak emocjonalnego związku z rysunkiem) świadczyć może o sztywności myślenia. W takim przypadku mówimy o niskim poziomie zaangażowania. Natomiast po drugiej stronie kontinuum znajduje się wysoki poziom zaangażowania, który charakteryzuje dzieci wręcz pochłonięte odzwierciedlaniem otaczających ich przedmiotów.  

       Bardzo często rodzice nieświadomie zachęcają dzieci do sztywnego odwzorowywania przedmiotów, poprzez gotowe kolorowanki, bądź przerysowywanie motywów. Jest to mechaniczna aktywność, która wyłącza myślenie dziec oraz pozbawia swobody działania, dlatego powinno się tego unikać. Czysta kartka i kredki w zupełności wystarczą każdemu dziecku. Dzieci, które mechanicznie i sztywno wyrażały swoją aktywność twórczą, nie będą spontaniczne i kreatywne w innych aspektach życia, a także będą odczuwały lęk w kontakcie z nowymi doświadczeniami. Dzieci takie staną się wycofane i bierne. 

         O prawidłowym rozwoju emocjonalnym świadczy fakt, iż dzieci uwzględniają w rysunku same siebie, identyfikuje się ze swoimi dziełami, a także chętnie posługują się nowymi technikami. Im bardziej dziecko jest zaangażowane w tworzenie swoich rysunków, tym silniej przyczynia się to do emocjonalnego rozwoju.

Znaczenie aktywności twórczej w rozwoju dzieci cz. I

Aktywność twórcza ma ogromne znaczenie dla rozwoju dzieci w każdym jego aspekcie (emocjonalnym, umysłowym, fizycznym, społecznym, percepcyjnym, estetycznym). Wszelka twórczość jest środkiem wyrazu dzieci oraz odzwierciedleniem ich psychiki i całej osobowości. W swoich dziełach wyrażają uczucia, myśli, wiedzę o toczeniu oraz  emocje. Z ich prac plastycznych można odczytać na jakim poziomie rozwoju aktualnie się znajdują. Każde dziecko ma zakorzenione impulsy twórcze, które mogą zostać zablokowane poprzez nieodpowiednie podejście otoczenia do ich twórczości. Ocenianie prac dzieci tak jak dorosłych, a także wywieranie wpływu  poprzez narzucanie swojej wizji rysunku (barwa, proporcje) jest niepoprawne, a wręcz szkodliwe. Hamuje to twórczość dzieci, a także ich ufność we własne możliwości i siły, które są podstawą do rozwoju bardziej zaawansowanych form twórczości. Dzieci, które nie chcą rysować bądź mówią, że nie potrafią najprawdopodobniej wiarę tę utraciły. Każde dziecko powinno odnaleźć własny, twórczy sposób wyrażania uczuć i emocji, co uczy ich niezależności myślenia. Dorośli mają za zadanie jedynie wspieranie ich artystycznych prób, ponieważ odpowiednia stymulacja uzdolnień służy zapobieganiu zaburzeniom w sferze emocji i intelektu. 

Dzieci powinny poznawać świat polisensorycznie, czyli dzięki wszystkim swoim zmysłom. Ciekawość świata i eksploracja otoczenia jest naturalną potrzebą każdego dziecka. Niech dotykają, wąchają, smakują, słuchają, patrzą, po prostu działają w swoim otoczeniu, a aktywność plastyczna daje ku temu ogromne możliwości. Podstawą jest zapewnienie dzieciom wszelkich potrzebnych materiałów, a reszta leży już w ich rękach i w ich wyobraźni, która rozwija się im bardziej otoczenie pobudza dzieci do twórczości. Nie dawajmy dzieciom gotowych rysunków do pokolorowania, ponieważ niekorzystnie wpływa to na ich ekspresję. Dzieci nie muszą przy tym myśleć, a także obniża się ich wiara we własne możliwości, gdy zdają sobie sprawę, że nie potrafią tak ładnie narysować przedmiotów, czy zwierząt jak jest to przedstawione na rysunku. Wychodząc poza twórczość plastyczną dzieci, chciałam zauważyć, iż jest wiele zadań dla dzieci typu zamaluj rysunki (np. zamaluj wszystkie zajączki, litery, cyfry, itp. na rysunku), które nic nie wnoszą do rozwoju dzieci, a jedynie uczą ich schematycznego myślenia o otaczającej ich rzeczywistości, nie pomagają w kształtowaniu pojęcia liczby, czy nauce czytania. Takie zadania, niestety pojawiają się w podręcznikach do klas I-III.

W kolejnym artykule opiszę szczegółowo znaczenie aktywności twórczej na aspekty rozwoju dzieci. Proszę dzielić się swoimi spostrzeżeniami na ten temat.